Lezingen & toespraken

‘God heeft ons verlaten’

De Apocalyps heeft kunstenaars, gelovigen en zinzoekers van alle tijden geïnspireerd: van Doom Day Sects tot en met Dante’s Goddelijke Komedie. Het is het enige Bijbelboek dat expliciet over de toekomst handelt, en daarmee laat het alle ruimte voor creativiteit en inspiratie. Dat geldt zeker ook voor videogames, de focus van Bosmans lezing. Games als Fallout 3 en 4, Rage, Brink, Metro Last Light en The Talos Principle spelen zich af tegen de achtergrond van een wereldvernietigende ramp, die eigenlijk altijd door de mensheid zelf veroorzaakt is (oorlog, milieuvervuiling, enzovoorts). Op 8 oktober gaf ik er een lezing over. Een samenvatting van mijn hand is gepubliceerd in Hooglandse Nieuwe.

apocalyps.jpg

Bron: Hooglandse Nieuwe (oktober 2018)

Advertenties
Interviews & quotes

Menselijk onbenul

‘Games zijn ook een manier om verhalen te vertellen. Daarbij maak je gebruik van het collectieve geheugen van de maatschappij. Dat is bij ons grotendeels christelijk, en de Apocalyps is één van die verhalen.’ Aldus het interview dat ik voor het Leidsche studentenblad Mare gaf.

apocalyps

Bron: Mare

Mededelingen

‘God heeft ons vergeten’: Apocalyps en videogames

Vandaag kwam de bundel Apocalyps in kunst. Ondergang als loutering uit, onder redactie van Marcel Barnard en Wessel Stoker. Het is ’t eerste deel van een serie van het ‘collectief’ Figura Divina. Ikzelf mocht een artikel schrijven over Apocalyps in shooter/rpg-games onder de titel ‘God is ons vergeten’. (De goede gamer/lezer herkent hier een verwijzing in naar de Genesis-trailer van Metro: Last Light). Aan de hand van game(serie)s als Half-Life, Bioshock, S.T.A.L.K.E.R., Mass Effect, Fallout 3, Metro: Last Light en Brink schets ik enkele theologische contouren van moderne apocayptiek: ‘God lijkt in eerste instantie afwezig in deze (post)apocalyptische games, maar via een kleine omweg sluipt de christelijke thematiek overduidelijke deze games bonnen. God mag dan misschien dood zij in deze games, vergeten is Hij allerminst.’ Het boek is overal verkrijgbaar.

Dit is de dag, Interviews & quotes

#6 ‘Klimaatonderzoekers doemdenkers’

Het klimaatrapport van de Verenigde Naties dat vandaag uitkwam, schetst rampenscenario’s als de aarde verder opwarmt. Cultuurtheoloog Frank Bosman – commentator in Dit is de Dag – vindt het niet overtuigend. ‘De onderzoekers doen aan apocalyptisch doemdenken. Het klimaat verandert, maar dat de mens daar achter zit, is niet bewezen. We worden opgezadeld met de illusie dat we het klimaat kunnen beheersen’, aldus Bosman. Hij kreeg op social media kritiek over zich heen op zijn standpunt.

Bron: Beluister het hele interview op Dit is de dag (EO).

Mededelingen

‘God heeft ons verlaten’, lezing Apocalyps & videogames

Vanouds is in kunst en literatuur een apocalyptische stemming verbeeld, verwoord of verklankt. Maar: hoe komt de hedendaagse apocalyptische stemming zoals wij die vanaf de jaren ’60 kennen tot uitdrukking in verschillende kunstvormen?  De PThU, de VU, faculteit Godgeleerheid en Figura Divina (collectief voor kunst en religie) organiseren op deze vraag een symposium met de titel ‘‘Apocalyps, ondergang als katharsis’ op vrijdag 21 maart 2014.

Ikzelf zal een bijdrage leveren met een lezing over Apocalyps en videogames met de titel ‘God heeft ons verlaten’. Na de ‘lees verder’ is een voorproefje van mijn lezing te vinden over de wijze waarop Apocalyptische visioenen, geïnspireerd op het bijbelboek Openbaringen, een rol spelen in moderne videogames als de Half-Life-franchise, Bioshock, de S.T.A.L.K.E.R.-trilogie, de Mass Effect-trilogie, Fallout 3Metro 2033 en Last LightRageBrink en The Bastion

Doorgaan met lezen “‘God heeft ons verlaten’, lezing Apocalyps & videogames”

Muziek

Tawil: een Duitse, apocalyptische profeet

Muziekzender Q-Music draait elke dag een relatief onbekend popnummer in de zogenaamde Repeat of niet. De luisteraars stemmen voor of tegen een repeat de volgende dag. Afgelopen week draaide Jeroen van Inkel Lieder van de Duitse popster Adel Tawil. Helaas haalde Tawil zijn eerste repeat niet: 80% van de luisteraar vond er niets aan. Geheel onterecht, als je ’t mij vraagt.

Tawil zet een veelbelovend debuut neer als solo-artiest met gevoelige liedjes als Lieder en Wenn du liebst. Maar ook bijna religieuze teksten komen voorbij, zoals in Auf sand gebaut: ‘Wolken ballen sich zusammen am Horizont / Kein Turm ist hoch genug wenn die Sintflut kommt’. Een Duitse zanger zingt over de zondvloed en het verloren paradijs. Doorgaan met lezen “Tawil: een Duitse, apocalyptische profeet”

Videogames

The Bastion: dodelijk gefragmenteerde wereld

‘Leid, vriendelijk licht, te midden van ’t duister dat me omringt.’ Deze woorden van de zalige Henry Newman lijken het uitgangspunt voor de game ‘Bastion’. Je ziet de wereld voor je ogen opgebouwd worden, terwijl je probeert het verleden ongedaan te maken.

Doorgaan met lezen “The Bastion: dodelijk gefragmenteerde wereld”

Videogames

The Binding of Isaac: de wraak van het lam

The binding of Isaac is een prachtige retro-game over een godsdienstwaanzinnige moeder die haar zoon Isaac wil vermoorden als offer aan God. De game zit tjokvol christelijke verwijzingen als doornenkronen, scapulieren en wijwater. Maar de game narrative gaat verder, het speelt een spel met de onbegrijpelijkheid van het oudtestamentische offer van Abraham. 

Doorgaan met lezen “The Binding of Isaac: de wraak van het lam”

Kruispunt

Aangekruist #48

De socioloog Zygmunt Bauman waarschuwt in zijn Holocaust Memorial Day lezing dat de verschrikkingen van het Nazi-regime niet een terugval in barbarij betekende, maar juist het hoogtepunt van onze streven naar moderniteit. Kunstenaars Marc Mulders heeft het boek Apocalyps uitgegeven als een gollsy voorzien van de complete tekst en sterk vergrote afbeeldingen van planten en insecten. In het lied A Team van Ed Sheenan overlijdt een prosititué in een nacht “die zo koud is dat zelfs engelen er niet in kunnen vliegen”. En in de tentoonstelling Bodyworlds in het Amsterdamse EXPO worden preparaten getoond van vrijende en kaartspelende mensen. 

Bron: Kruispunt, RKK

Videogames

Rage: postmoderne Noach

In het computerspel Rage wordt de aarde in 2029 frontaal geraakt door een enorme astroïde met als gevolg het bijna-uitsterven van de gehele mensheid. In een vlaag van briljantheid wil de ‘wereldregering’ duizenden wetenschappers en kunstenaars voor de toekomst behoeden. Ingevroren liggen ze te wachten op een betere tijd om de nieuwe mensheid te kunnen opbouwen. De naam van dit project: Project Eden. De naam van de onderaardse ruimtes waar de intelligentsia op een nieuwe wereld wacht: de ark.

Doorgaan met lezen “Rage: postmoderne Noach”

Videogames

Brink: Eco-theologie en erfzonde

Brink is het nieuwste spel uit de stal van Splash Damage. Ergsn in onze nabije toekomst loopt de wereld langzaam maar zeker onder water. Ergens op de oneindige oceaan wordt een superambitieus project gerealiseerd: een drijvende stad met de naam The Ark (‘de Ark’). Maar wat begon als een idyllische plek van orde, discipline en schoonheid wordt al snel het toneel van sociale onlusten. Van overal op de verdronken wereld arriveren vluchtelingen die ergens aan de rand van de drijvende stad worden ondergebracht in een krottenwijk. Brink combineert sociologische en ecologische kritieken met een vleugje theologie.

Doorgaan met lezen “Brink: Eco-theologie en erfzonde”

Videogames

Portal 1 & 2: het einde van de mensheid

In de games Portal (2007) en Portal 2 (2011) moet je door middel van met elkaar in verbinding staande ‘tunnels’ puzzels oplossen. In de tussentijd moet je een roofzuchtige computer met de naam GLADOS van het lijf houden. En GLADOS is moeiteloos de meest enge en geflipte computer die je ooit bent tegengekomen.

Doorgaan met lezen “Portal 1 & 2: het einde van de mensheid”

Interviews & quotes

‘Met de Apocalyps kan je niet rekenen’

Eindtijdvoorspellen is een oeroud religieus gemeenschapsspelletje. Zoals de geschiedenis leert, heeft nog niemand het goed gehad. Het bijbelboek Openbaringen van Johannes (ookwel: Apocalyps) geeft in sprekende en beeldende metaforen aan wat er met de wereld zal gebeuren op de Laatste Dag: oordeel, honger, oorlog, straf en – voor enkelen – eeuwige heerlijkheid. Beelden als ‘het Beest’, ‘666’, de vier ruiters, de 144.000 ‘uitverkorenen’ en de barende maagd duiken in veel Hollywoodproducties op. “Het boek Openbaringen is geschreven voor christenen die zwaar vervolgd werden en voor wie de eindtijd niet snel genoeg kon komen.” Aldus cultuurtheoloog Frank Bosman. “Het maakt geen berekeningen.” Beluister het interview.

Bron: Spoken (FunX)

Films

The Book of Eli: ontspoorde reli-thriller

Soms moet je lang zoeken om de religieuze laag die in bijna elke speelfilm zit, te kunnen achterhalen. De mooiste religieuze thematiek zit meestal heel subtiel verborgen, alleen lees- en zichtbaar voor de geoefende luisteraar en kijken. Niet in The Book of Eli. Alleen de titel al brengt je direct op het goede spoor. Predikantenzoon Denzel Washington leest net als zijn karakterrol ‘Eli’ elke dag de bijbel. En dat wil hij ons graag vertellen. Wat volgt is een lawine van bijbelse verwijzingen, die elke geoefende kijker de adem beneemt (en dat is niet per se een compliment).

Doorgaan met lezen “The Book of Eli: ontspoorde reli-thriller”