BN/de Stem

Trage letters


Laaggeletterdheid is een groot probleem, stellen experts. Liefst 2,5 miljoen mensen in Nederland van 16 jaar en ouder hebben moeite met lezen, schrijven, en/of rekenen, aldus de stichting Lezen en Schrijven. De West-Brabantse ziekenhuizen Bravis en Amphia besloten daarom om hun communicatie tegen het licht te houden. Het moet simpeler, toegankelijk voor iedereen.

bndestem


Ik ben zeer voor de emancipatie van laaggeletterden. De letterbrij is dik en taai. Voor alles wat je doet, moet je kunnen lezen en schrijven. E-mails, boodschappenlijstjes, formulieren, contracten, medicijnbijsluiters, handleidingen, enzovoorts: alles is geletterd.

Wie naar letters kijkt zoals ik naar wiskundige symbolen van een Albert Einstein-kloon, verdwaalt gemakkelijk in een wereld waar het alfabet vanzelfsprekend is. Tegelijkertijd merk ik aan mijzelf dat laaggeletterdheid niet alleen met opleiding te maken heeft – als academicus zit dat wel snor, dacht ik zo – maar ook aan de tickness van de papperassen. Ik weet niet hoe het u vergaat, maar als ik mijn definitieve aanslag inkomstenbelasting binnenkrijg, moet ik altijd lang nadenken of ik nu geld moet betalen of juist terug krijg. Er staat dan ook op het papier: ‘Te betalen/ te ontvangen’. Ja, welke is het nu?

En ik weet niet of u de financiële bijsluiter van uw hypotheek eens doorgeworsteld heeft, maar dat is ook geen pretje. Ik kan u precies uitleggen wat het verschil is tussen monofysieten en monotheletisten, maar dat financiële grut is een groot vraagteken voor mij. Hetzelfde geldt voor brieven van de gemeente over bouwvergunningen, zo bol van de ambtelijk-juridische taal dat je een taalcoach nodig hebt om de moed niet te verliezen.

Ik weet wel: veel van die teksten moeten juridisch precies in orde zijn, maar tegelijkertijd constateer ik bij ambtenaren, politici en academici de neiging om expres ingewikkeld te doen. Ingewikkeld klinkt belangrijk. Ik zeg altijd: als je het niet zo simpel kunt uitleggen dat je laaggeletterde oma het kan begrijpen, dan begrijp je het zelf ook niet goed. Misschien moeten we een nieuw begrip introduceren: trage letters. Zeg het maar eens gewoon simpel. Dat is moeilijk genoeg.

Bron: BN/de Stem

Advertenties