Cobbenhagen

Yoh, man! Respect!


Afgelopen week was ‘De week van Respect’. Is respect een opeisbaar recht? Of is respect een plicht? Wacht niet op ‘De week van Respect’ van volgend jaar: nu is een uitstekend moment om respect te geven.

cry-1682140_1920.jpg

U heeft het misschien niet helemaal meegekregen, maar afgelopen week was De Week van Respect. Mocht ’t u ontgaan zijn, dan is dat zeer begrijpelijk. We hebben zoveel ‘Jaar/Maand/Week/Dag van’ dat horen en zien je vergaat. In ieder geval: afgelopen week dus de Week van Respect, u aangeboden door – nog nooit van gehoord – Respect Education Foundation. Ik heb er niet zoveel mee, met die seculiere variaties op liturgische tijden: geen Paastijd maar de Maand van de Spiritualiteit, geen Goede Week, maar de Week van de Leek, geen Mariatenhemelopneming meer, maar de Dag van de Secretaresse. Zucht.

Maar niettemin, het onderwerp bleef wel bij me hangen. Vooral omdat ik het zoveel om me heen en op internet hoor (check dumpert.nl maar eens). ‘Jij moet mij respecteren,’ hoor je dan, vaak gevolgd door meer of minder verstaanbare scheld- en vloekwoorden. Het omgekeerde gebeurt ook: ‘Je moet mij niet disrespecteren’. Of ‘niet disrespecten’. Of zo iets. Vaak horen we deze woorden en zinnen uitgesproken worden met een licht maar onmiskenbaar Marokkaans of Turks accent, maar dat is slechts schijn. In mijn directe omgeving zijn er genoeg roomblanke vlaflipjes die zich van precies hetzelfde woord bedienen. ‘Ik eis respect!’

Natuurlijk, je moet elkaar respecteren. Dus niet schelden alsjeblieft. Je moet het bezit van een ander respecteren. Dus niet jatten. Je moet het bevoegd gezag respecteren. Dus geen middelvingers aan politie-agenten geven, als je het even kan opbrengen. En als een speciale themaweek daaraan kan bijdragen, by all means. Maar toch klopt er iets niet aan deze hausse van respecteisers.

In de eerste plaats wordt respect vaak opgevoerd als een opeisbaar recht. Ik eis respect, want dat is mijn recht. Jij moet mij respecteren, mijn gewoontes, mijn land, mijn taal, mijn kleur, mijn manieren, mijn onhebbelijkheden. De focus ligt op de ander: die moet respect bewijzen. En als ie dat niet doet, dan zullen we er voor zorgen dat we dat respect krijgen, afdwingen desnoods, met een paar goed gemikte klappen of een scheldkanonnades op social media.

Maar respect is niet zozeer een recht, lijkt me, als wel een plicht. Okee, het is allebei. Maar laten we ons even focussen op de plichtkant van de zaak. Is het niet veel beter om over respect na te denken als een plicht, of nog beter als een deugd? Volgens mij gaat het er in eerste instantie om dat ik een ander met respect behandel. Mijn aandacht is dus in eerste instantie op de ander gericht, niet op mijn behoefte, maar op de waardigheid van de ander. Die waardigheid mag je niet schenden, dat schrijft je innerlijke morele kompas je voor, dus behandel je hem/haar met respect. Als respect een opeisbaar recht wordt, verdwijnt het inzicht van plicht en deugd, en daarmee het respect zelf ook.

Daar komt nog een ander punt bij. Wie in de publieke ruimte om respect roept, claimt daarmee in zekere zin een slachtofferschap. Jou is iets aangedaan, de ander is de dader, jij het slachtoffer. Jij bent onrecht aangedaan, en de ander moet dat repareren. En de sympathie van de omstanders gaat bijna natuurlijk uit naar de underdog, het slachtoffer. Respect brullen wordt daarmee een retorische truc om de groep te overtuigen van je eigen morele gelijk. Een drogreden natuurlijk, maar erg effectief is-ie wel.

De Week van Respect. Ik ga meedoen. Maar niet pas volgend jaar. Nu lijkt me een uitstekend moment. Om respect te geven. Niet om het op te eisen.

Yoh, man! Respect!

Bron: Tilburg Cobbenhagen Center

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s