Magic: Lamia (Lillith)


Sommige kaarten van Magic the Gathering zijn cultuurtheologisch te leuk om niets mee te doen. Deze week ‘Thoughtrender Lamia‘ van Magali Villeneuve.

‘Thoughtrender Lamia’ is een vrij dure kaart: zes mana, waarvan tenminste twee zwart om te casten. De twee zwarte mana geven al aan dat het hier om een demon, heks of een ander duister creatuur gaat.

Lamia is een enchantment en een creature (vijf aanval, drie verdediging) tegelijk. Haar ability is constellation: als Lamia of een ander enchantment door jou wordt gespeeld, moeten al je opponenten een kaart afleggen op hun graveyard.

De flavor text geeft iets weg van de achtergrond van Lamia:

Sommige roofdieren kunnen angst bij hun prooi ruiken, maar Lamia wordt aangetrokken tot waanzin.

De demon waanzin minnende demon Lamia is niemand anders dan de Latijnse benaming voor de bekende Lillith. Het woord ‘lillith’ komt maar één keer voor in de Bijbel, in Jesaja 34,14. De Willibrord vertaalt daar:

Woestijndieren en hyena’s komen er samen, saters ontmoeten er elkaar.
Ook Lilit vindt er rust, zij woont er ongestoord.

Vertaling

‘Lillith’ wordt in Jesaja genoemd in een lijst van acht onreine dieren die in de ruïnes van Edom leven. Een vertaling van ‘lillith’ ligt dan voor de hand, in plaats van het als eigen naam te laten staan. De Septuagint vertaalt ‘onokentauros’, een mythisch wezen uit de Griekse mythologie (let op de achtervoeging ‘-tauros’). De Vulgaat vertaalt met ‘Lamia’, een half-god uit de Romeinse mythologie. Anderen vertalen: ‘lamya’ (Wyclif, 1395), ‘schrice owl’ (Geneva, 1587), ‘screech owl’ (King James, 1611), ‘night owl’ (Young, 1898), ‘night monster’ (Good News, 1992), ‘vampires’ (Moffatt, 1922), ‘night hag’ (Revised Standard Version, 1947), ‘night jar’ (New World, 1984) of gewoon ‘nachtvogel’ (English Standard Version, 2001), de meest waarschijnlijke vertaling.

Betekenis

Lillith wordt verbonden aan het Hebreeuwse layil en het Arabische layl, wat allebei ‘nacht’ betekent, maar ook met het Accadische woord lili / lilitu, wat ‘geest(en)’ betekent. Anderen identificeren haar met de de vrouwelijke demon Lilake uit het Gilgamesj-epos of met de naakte, gevleugelde vrouw van het Burney-relief.

In de Joodse folklore wordt Lillith in verband gebracht met een vrouwelijke demon, bijvoorbeeld in het apocriefe Testament van Solomon (1e/4e eeuw AD). In de Babylonische Talmoed komt Lillith driemaal voor. Eenmaal als heks/demon die een zwangere/barende vrouw bedreigt (Nidda 24b). Eenmaal als een demon die alleen slapende mannen grijpt (Shabbath 151b). En eenmaal als het toonbeeld van een verwilderd wijf (Eruvin 100b).

Adams eerste vrouw

Het idee dat Lillith Adams eerste vrouw zou zijn geweest, komt voor het eerst voor in Het Alfabet van Ben Sira (8e eeuw), een bizar boek dat door sommige critici wordt beschouwd als een parodie op de Talmoed en de Midrash. In ieder geval: het boek Genesis kent twee scheppingsverhalen aangaande de mens (1,27 en 2,22). Volgens Het Alfabet gaat het in het eerste verhaal om Lillith en in het tweede verhaal om Eva. Lillith en Adam begonnen direct na hun schepping met elkaar te kuiven omdat Lillith weigerde ‘onder’ Adam te gaan liggen. Met andere woorden: ze had een hekel aan het missionarisstandje. Al naar gelang je perspectief is Lillith of een ideologische feminist of een meesteres-avant-la-lettre. God komt de doodsbange Adam te hulp, Lillith is pissed off en een eeuwigdurende strijd tussen de kinderen van Lillith (demonen) en van Eva (de mensen) is een feit.

In Magic the Gathering wordt Lamia/Lillith beschreven als een ‘gedachtenmanipulator’. Dat is op zich nog niet zo gek bedacht. In de Joodse folklore wordt Lillith bedacht als een demon die pasgeborenen bedreigt, en die zich meester probeert te maken van alleen slapende mannen. Bedoeling is om met hen te vrijen en zo demonisch nageslacht te produceren. Het manipuleren van gedachten (richting lust en seks) komt dan goed van pas. En dat vleugje waanzin uit de flavor text komt ook keurig terug in Lilliths bizarre geschiedenis.

Gelukkig houdt God van seks….

Meer informatie over Lamia is te vinden in: ‘Nephilim: The Children of Lilith. The Place of Man in the Ontological and Cosmological Dualism of the Diablo, Darksiders and Devil May Cry Game Series’, samen met Marcel Poorthuis, in: Simone Heidbrink, Jan Wysocki & Tobias Knoll (red.), Religion in Digital Games Reloaded. Immersion Into the Field, Online – Heidelberg Journal of Religions on the Internet, Vol 7 (2015), p. 17-40. Download op Heidelberg of academia.edu.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s