Never alone: tussen kunst en kitsch


De meeste politiek-correcte videogames kunnen zich niet handhaven op het allerhoogste kwaliteitsniveau. Never Alone van het onbekende Upper One Games lukt dat echter bijna. Het magische verhaal van het Inuit-meisje Nuna en haar poolvos is innemend, maar uiteindelijk stikt Never alone in zijn eigen policor.

Never Alone is ontwikkeld door Upper One Games, dat in 2012 werd opgericht door de Cook Inlet Tribal Council (Alaska). Daarmee is Never Alone een soort emancipatieplatform voor de oorspronkelijke bewoners van Alaska, de Iñupiat. En dat is in de game duidelijk te zien. Het verhaal van Nuna en haar vos wordt verteld door een native speaker. En tijdens het spel kan de speler filmpjes vrijspelen met historische en antropologische achtergrondmateriaal. Dit materiaal bestaat voornamelijk uit interviews met moderne Inupiat die vertellen over hun geschiedenis en hun leven op het pool.

Bijna spirituele sfeer

Never alone is een first person, two dimensional, linear, single ending platform game met puzzle en co-op elementen (classificatie). De gamer bedient Nuna en haar witte poolvos, die samen op zoek zijn naar de oorzaak van een maandenlang aanhoudende blizzard. Door de sterkere Nuna en de lenigere vos samen te laten werken kunnen de puzzels in het spel worden opgelost. De sneeuw, de poolschemering, de ijsschotsen, alles werkt samen om een bijna spirituele sfeer op te roepen, die zich nog het beste laat vergelijken met die van Limbo of Journey. En daar bijt Never Alone zich uiteindelijk in de eigen staart.

Authentieke ervaring

De game doet namelijk alle moeite om de gamer een authentieke ervaring te laten opdoen met de Inupiat uit Alaska. Het verhaal is een bekende Inupiat-mythe, verteld in de Inupiat-taal aangevuld met tekenen in de Inupiat-stijl. En soms begint het spel meer te lijken op een antropologisch collega-vermond-als-game, dan op een game geïnspireerd op de Inupiat-mythologie. De achtergrondfilmpjes maken het er niet beter op.

Esoterisch sausje

Natuurlijk is het leuk en interessant om de Inupiat te horen vertellen over hun barre leven in het hoge Noorden: het is geen gemakkelijk leven, en de dood ligt altijd op de loer. Maar het geheel wordt al snel overgoten met een postmodern esoterisch sausje. De Inupiat leeft in eenheid met de natuur, is de broeder/zuster van alle mensen en dieren, voelt zich verbonden met de kosmische cyclus, gelooft in reïncarnatie, meent dat alles wat bestaat door geesten wordt bewoond, enzovoorts. En hoewel het nergens wordt gezegd, hoor je de makers van de game denken: en daar kunnen wij postmoderne individualisten nog een puntje aan zuigen. En daar gaat het volgens mij mis.

Edele wilde

Ik weet niet of de schets van de Inupiat authentiek is of niet, maar gezien het feit dat Upper Games vanuit deze gemeenschap is opgericht, doet me vermoeden van wel. Maar waar ik moeite mee heb, is dat Upper One Games zich onbewust de Westerse mythe van de ‘edele wilde’ heeft eigen gemaakt, terwijl het bewust probeert het oude Westen een les te leren, namelijk: doe goed voor de natuur, zoals wij dat altijd al deden.

Romantiek

De Europese mythe van de ‘edele wilde’ komt uit de Romantiek. En iedereen die Winnetou en Old Shatterhand van Karl May gelezen heeft (of vergelijkbare romans uit die tijd) weer precies waar het over gaat. Volgens de Romantici is de moderne mens zijn voeling met de aarde, de kosmos en het ‘heilige’ kwijtgeraakt. Dat maakt hem tot een half mens: ingeklemd tussen consumentisme en geestelijke dictatuur. De Romantici keken met jaloerse blikken naar kinderen, zwakzinnigen en wilden: zij stonden nog in direct contact met ‘de andere kant’, met de natuur, de kosmos en de hemel.

Kitsch

Natuurlijk is het direct duidelijk hoe neerbuigend dit ideaaldenken is: die arme wilde is gelukkiger dan de Westerse mens, maar hij heeft het in zijn barbaarse onschuld niet eens door. Upper One Games lijkt zich ook van deze legende te bedienen, maar dan in omgekeerde volgorde. Het bedrijf heeft een product gemaakt dat uitgaat van het Westers verlangen een onschuldige beschaving te vinden om het eigen decadente onbehagen op te projecteren. Hierdoor loopt Never Alone het grote risico te verworden tot aantropologischekitsch in plaats van een kunstige game, dat het bijna geworden was.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s