Op Paasochtend zit de familie Marsh uit de Amerikaanse cartoonserie SouthPark aan het traditionele familie-ontbijt. Terwijl iedereen zijn eitjes zit te verven , vraagt zoon Stan: ” Wat doen we hier eigenlijk ?” Zijn vader Randy antwoordt: “Wat bedoel je? Het is Pasen!” Stan: “Maar waarom verven we dan eieren?” Randy: “….omdat de paashaas ze dan kan verstoppen.” Stan: “Ja, maar waarom?” Randy: “Stanley, met Pasen vieren we dat Jezus werd opgewekt nadat hij voor onze zonden werd gekruisigd.” Stan: “Ik zie de logica er niet van in. Er lijkt een enorm gat te zitten tussen Jezus die aan het kruis sterft, en een reusachtige haas die eieren verbergt.” En zo buitelen de SouthParkers over elkaar heen om een wereldwijd konijnencomplot te ontmaskeren dat de ware betekenis van Pasen tot in de spelonken van het Vaticaan verborgen houden.

Religieuze kennis

De Marsh hebben nog een redelijk goede religieuze kennis. Pa weet nog te vertellen dat Pasen met de v errijzenis van Jezus te maken heeft. Bovendien weet hij zelfs nog te theologiseren dat de reden voor Jezus’ dood iets met onze verlossing te maken heeft. Over de eieren weet hij bijna niets te vertellen. In de Real World is het omgekeerd: elk jaar verschijnen er onderzoekjes die uitwijzen dat zo weinig mensen nog weten wat Pasen eigenlijk betekent. Laatmoderne cultuurchristenen als we zijn, associëren we Pasen vooral met gezelligheid en familiebezoekjes (Paasonderzoek Q&A).

Populair

Wat betekent Pasen voor onze ontkerkelijkte wereld? In ieder geval is het verhaal van twee duizend jaar geleden nog immens populair. Denk aan het blijvende succes van Jezusfilms als The Passion of the Christ en Jesus Christ Superstar, en de onuitroeibare gewoonte om in de week voor Pasen naar de Matteüspassion te gaan luisteren. Krantenkolommen, ook in de Trouw, worden elk jaar volgeschreven over de goddelijke inspiratie van Bach en over de vraag of je van diens werk meer geniet als je in Bachs God gelooft.

Pesach

Ons woord ‘pasen’ komt van het Hebreeuwse woord ‘pesach’. Tijdens het Pesach-feest herdenken joden wereldwijd de bevrijding uit hun eigen duisternis van onderdrukking en discriminatie. Mozes leidde hen uit de slavernij van de Egyptische farao naar het beloofde land van melk en honing waar het – spreekwoordelijk – eeuwig zomer is. Niet voor niets is Pasen ook een natuurfeest. Het licht van de zon heeft het weer gewonnen van de koude van de nacht. Het is tijd voor vreugde en vruchtbaarheid, voor eieren en hazen. De zon wint het van de koude nacht. Ook Jezus vierde de laatste maaltijd van zijn leven, de Pesach-maaltijd. Ook bij Jezus ging het om de bevrijding uit slavernij. Niet uit de benauwdheid van Egypte, maar uit de geestelijke slavernij van elke mens aan aardse zaken als geld, macht en seks.

Leven

Mozes kon volgens de overlevering het Beloofde Land niet binnen treden. Jezus betaalde voor zijn visioen van vrijheid en gelijkheid de ultieme prijs: zijn leven. Vandaag, op Goede Vrijdag, sloeg de Romeinse overheid hem aan het kruis, als de zoveelste opstandeling in een lange rij. Het betekende geen klinkklare overwinning voor Jezus. Zijn missie leek mislukt. Je ziet God de Vader als het ware in tranen naar beneden kijken. Hij snapt er niets van. Mislukt.

Hij leeft

Maar het Jezusverhaal loopt anders dan andere verhalen. Drie dagen later stond Hij op, volgens de overlevering, als ultiem symbool van de lichtende ziel die de koude nacht van de dood overwint. En of Jezus nu ‘in het vlees’ of ‘in de Geest’ opstond, doet even niet terzake. Hij leeft, want we spreken nog steeds over Hem. Alle andere namen zijn ons ontschoten, maar Zijn naam kennen we nog. Vanwege dat kruis, op Goede Vrijdag. Geen enkel ander mens heeft zo uitdrukkelijk Zijn stempel op onze Westerse samenleving gedrukt dan die Man aan het kruis.

Blijdschap

Het verhaal van Pasen gaat over de overwinning op het dodelijk leven dat maar voortkabbelt richting graf. ‘Onrustig is mijn hart tot het rust vindt in U, o God’ dicht de beroemde kerkvader Augustinus. Met zijn kruis blokkeert Christus onze dagdagelijkse gang van zaken. Hij wijst met Zijn kruis van de aarde naar de hemel en symboliseert daarmee de hoop dat al ons zwoegen en zweten zinvol zal blijken te zijn. Geen mens heeft voor niets geleefd. ‘We zitten neer onder geween,’ aldus de tekst van de Matteüspassion. Het zijn tranen van blijdschap, want we zijn vrij. Wie naar de Gekruisigde opkijkt, is vrij van de tredmolens van Egypte, vrij van al wat ons verslaafd houdt.

Bron: Dit artikel is gepubliceerd in Trouw.

 

Advertenties