Muziek

Heaven (Yusuf Islam / Cat Stevens)


Yusuf maakte nog wel platen, maar die leken totaal niet meer op de suikerzoete succesnummers van zijn oude alter ego Cat Stevens. In de jaren zeventig scoorde hij zijn grote hits die iedereen nog steeds kan meezingen, zoals Lady d’Arbanville (1970), Father and Son (1970), Moonshadow (1971) en Morning has broken (1972). In 1975 maakte hij echter een dramatische beslissing: hij bekeerde zich tot de Islam.

Als moslim maakte hij nog wel platen, maar die verschillen qua inhoud en muzikale vorm als dag en nacht van zijn vroegere successen. Zo maakte hij: The Life of the Last Prophet(1995), I Have No Cannons that Roar (1998), Prayers of the Last Prophet(1999), A is for Allah (2000), I Look I See (2003) en Indian Ocean (2005). Zoals aan de titels al te zien is, zijn het vrome teksten van een vurige pas-bekeerde. Hoewel musicaal niet onaardig, konden deze albums nooit meer het succes van zijn ‘pagane’ periode evenaren.

An Other Cup

Tenminste, tot nu toe dan. In 2006 heeft Yusuf zich weer een popgitaar aangeschaft (zijn oude had hij in 1978 allemaal verkocht) en lanceerde het album An Other Cup. Hij verraste vriend en vijand door terug te grijpen op zijn bijna veertig jaar oude succesmuziek, maar dan ingetogener en gerijpter. De teksten gaan onverminderd over de (mooie kanten van de) Islam, maar zijn spiritueler dan die van zijn vorige albums.

Spiritueel

Zo bestaat de tekst van twee van zijn nummers uit een slechts één couplet (zonder refrein):

Whispers From A Spiritual Garden: “The eternal source of love is implanted // In every part of existence // The desire for another // Though night and day, // Outwardly appears enemies // Yet both serve one purpose // Each seeking the other.” En When Butterflies Leave: “When butterflies leave their silk palaces // The scent of the garden blows towards Heaven’s way // Like the toils of man, // Those who work to tomorrow // Will not miss the dreams of yesterday.” Ook bezingt hij de persoon van Mohammed, ‘The Beloved’: “He prayed all his nights alone // And stars and angels sighed // And in the day he lead the way // With blazing words so bright.”

Perfecte liefde

Heaven/ Where True Love Goes is het enige nummer van An Other Cup dat ook als single is uitgegeven. Op het eerste gezicht lijkt het lied te gaan over het vinden van een perfecte geliefde: “The moment you walked inside my door // I knew that I need not look no more, // I’ve seen many other souls before – ah but, // Heaven must’ve programmed you.” Maar wie verder leest, ziet al snel een tweede lag opduiken: “And if a storm should come and if you face away, // That may be the chance for you to be safe // And if you make it through the trouble and the pain, // That may be the time for you to know his name.” Zowel de inhoud als het opvallende gebruik van een mannelijk persoonlijk voornaamwoord (‘he’), wijzen op een Andere geliefde. Yusuf bezingt hierin Allah, de God die Yusuf gered heeft van een wisse dood: “And if you walk along and if you lose your way, // Don’t forget the one who gave you this today.” Heaven gaat over zijn eigen bekering.

Bekering

De bekering van Cat Stevens tot Yusuf Islam was dramatisch te noemen. Yusuf vertelt er zelf over. “Ik was aan het zwemmen voor het strand van Malibu. Ineens verloor ik al m’n kracht om boven water te blijven. Plotseling zag ik de dood voor me. Ik kon de zee niet bevechten, voelde dat ik de strijd zou verliezen. Ik riep God. ‘Als U me helpt, zal ik voor U werken.’ Ik voelde een golf die me oppakte en terugbracht naar de kust.”

Bitterheid

En verder “Ik heb me in 1978 weer bij het menselijke ras gevoegd. Ben getrouwd en heb een gezin gesticht. Mijn vertrek was destijds een schok voor velen en veroorzaakte bitterheid. Maar voor mij was het logisch. Men snapte niet dat ik toen de antwoorden op de in mijn liedjes gestelde vragen vond, en ophield met zoeken.” Tijdens zijn jaren als koranstudent trok hij zich niet veel van het Westen aan. In de jaren tachtig sprak hij zich uit voor het Islamitische doodsvonnis tegen de schrijver Salman Rushdie. Yusuf ontkent dit echter stelselmatig: “Ik ben vaak verkeerd begrepen.” An Other Cup bevat dan ook één cover met een duidelijke boodschap van Yusuf zelf: Don’t let me be misunderstood. Ook beschuldigde de pers hem – na 11 september – van het financieren van terrorrisme. Yusuf spande een proces aan wegens smaad en kreeg van de rechter gelijk. De Verenigde Staten ontzegden hem in 2004 even (en naar later bleek onterecht) de toegang tot het land.

Intellectuele Zoektocht

Yusuf zegt daar zelf over “Ik ging slechts op spirituele en intellectuele zoektocht. Zonder vooroordelen vooraf vond ik de islam. Helaas meten mensen alles vaak af aan hun eigen uitgangspunten. Zonde… Wie daar niet buiten durft te treden, leert nooit iets en komt stil te staan.” En over zijn laatste cd: “Zonder inspiratie kan ik geen liedjes schrijven en die ingevingen komen van God. Hij bepaalt. Het enige wat ik moet doen is op het juiste moment op de juiste plek zijn. Dit is voor mij hét moment.”

Bronnen:

Deze ‘popexegese’ is eerder gepubliceerd op het weblog Geert-Meike.nl van de Faculteit Katholieke Theologie Utrecht.

Citaten uit dit artikel zijn ontleend aan een interview met Yusuf Islam uit het Algemeen Dagblad van vrijdag 9-12-06: De comeback van Cat Stevens door Stefan Raatgever.

Advertenties