Muziek

Genade (Frank Boeijen)


Grofweg 30 jaar na zijn eerste hit presenteert de nestor van de Nederpop een collectie van meditatieve chansons over schoonheid, tijd en genade. Frank Boeijen mijmert melancholisch over schoonheid op van een tabakswinkel en smeekt om genade.

Frank Boeijen (1957) geldt als de godfather van de Nederpop. Liederen als Kronenburg Park en Zwart Wit worden door generaties Nederlanders meegezongen. Boeijen is vaak maatschappijkritisch en zingt over prostitutie, ontrouw en discriminatie. Op zijn nieuwe cd Genade laat hij zich van zijn reflectieve kant zien. In tien nieuwe liederen klinkt Boeijen ouderwets melancholisch, soms meer zuchtend dan zingend als Franse chansons, en roept qua sfeer associaties op met Stef Bos’ religieuze project In een ander licht (2009).

Project: Genade

Een andere overeenkomst tussen Bos’ laatste creatie en Boeijens kreet om genade is het projectmatige karakter van de hele cd. Het is geen verzameling van losse singles, maar een zorgvuldig vormgegeven compositie van elkaar aanvullende emoties, teksten en melodieën. Boeijens cd Genade is alleen te koop inclusief een prachtig opgemaakt en vormgegeven boek dat de liedteksten combineert met zwartwit-foto’s van Károly Effenberger, bijna allemaal van landschappen. Volgens de achterflap van het boek ontleent Boeijen zijn inspiratie voor Genade uit de landschappen van de Lage Landen. “Ze vormen de alfa en de omega van de zanger en zijn voor hem geworden tot landschappen van Genade.”

De titel van het project (Genade) en de tekst op de achterflap laden het kunstwerk direct met een bijna expliciete religieuze lading. De uitdrukking ‘alfa en omega’ verwijst in de christelijke traditie immers naar de Apocalyps, waar Christus wordt aangeduid als begin en einde van alle dingen. Ook in zijn liederen roept Boeijen een mengeling op van melancholie en religieus verlangen. “Op zoek naar de verborgen stad // op zoek naar de verdwenen stad // maar nooit uit het oog verloren // aan de horizon gloort er licht.”

Dood, maar nog niet vergeten

Het woord ‘genade’ valt vaak. In de eerste plaats in het gelijknamige lied: “Wat weet je nou // dat de aarde plat is // dat God bestaat // de schepping prachtig is // wij vragen om genade // ik ben het vader // zeker zal de dood komen.” Het is een tastend zingen, zoeken naar woorden om existentiële gevoelens van hoop, angst, liefde en wanhoop vorm te geven. De vader van Genade is overreden door een fiets (een allusie naar de ‘dood van God’ van Nietzsche), maar de behoefte aan de vader is niet verdwenen, noch het gevoel van diens aanwezigheid. Boeijen dicht in het boek: “Een landschap zonder horizon // een zin zonder laatste woord // een zoon zonder vader // een woord zonder laatste letter.”

God niet meer levend vinden in het diepst van je ziel is één, maar een ander taalgebruik vinden dat de diepmenselijke emoties kan verwoorden is niet gemakkelijk. Zoals Boeijen zingt in Reis naar de vrijheid: “Jij blijft voor altijd // de genade van de vriendschap // of vind maar een ander woord // een ander teken.” Genade behoort bij het religieuze domein, waar God dan wel niet meer woont, maar waar zijn stem te horen valt in de echo van de herinneringen. “Ik luister naar wonderlijke muziek // ik vertel geen logisch verhaal // het is wat ik zie // dan meteen weer verdwijnt // in het raadsel van de tijd.”

Soloreligieus

Boeijen lijkt in zijn jongste project Genade een laatmoderne ‘soloreligieus’ in hart en nieren: niet meer religieus in de traditionele zin, geen persoonlijke God (meer), maar gezegend met een ongeneselijk religieuze gevoeligheid en inspiratie. Boeijen vraagt om genade, maar het blijft onduidelijk aan wie, deze begenadigde, melancholische, Nederlandse chansonnier.

Genade, een laatmoderne religieus spel tussen woorden en muziek. Schitterend.

Genade van Frank Boeijen, boek en cd, uitgeverij Witsand, isbn 978 94 9038 239 1, € 22,95.

Bron: Deze recensie is gepubliceerd op KatholiekNederland.nl.

Advertenties