Op Paasochtend zit de familie Marsh uit de Amerikaanse cartoonserie SouthPark aan het traditionele familie-ontbijt. Terwijl iedereen zijn geverfde eitjes zit te pellen, vraagt zoon Stan: “Mag ik iets vragen? Wat doen we hier?” Zijn vader Randy antwoordt: “Wat bedoel je? Het is Pasen!” Stan: “Maar waarom verven we dan eieren?” Randy: “….omdat de paashaas ze dan kan verstoppen.” Stan: “Ja, maar waarom?” Randy: “Stanley, met Pasen vieren we dat Jezus werd opgewekt nadat hij voor onze zonden werd gekruisigd.” Stan: “Ik zie de logica er niet van in. Er lijkt een enorm gat te zitten tussen Jezus die aan het kruis sterft, en een reusachtige haas die eieren verbergt.” En zo buitelen de SouthParkers over elkaar heen om een wereldwijd konijnencomplet te ontmaskeren die de ware betekenis van Pasen tot in de spelonken van het Vaticaan verborgen houden. Dan Brown revisited, maar dan leuker.

Verlossing

De Marsh hebben nog een redelijke goede religieuze kennis. Pa weet nog te vertellen dat het met de Verrijzenis van Jezus van Nazareth te maken heeft. Bovendien weet hij zelfs nog te theologiseren dat de reden voor Jezus’ dood iets met onze verlossing te maken heeft. Over de eieren weet hij bijna niets te vertellen. In de real World is het omgekeerd: elk jaar verschijnen er onderzoekjes die uitwijzen dat zo-weinig mensen nog weten wat Pasen eigenlijk betekent. Laatmoderne cultuurchristenen als we zijn, associëren we Pasen met eieren, familie-uitjes met oma en opa, en met een lang weekend vrij.

Oude kalender

Als theoloog ben ik in eerste instantie geneigd om te treuren over de verrottende kennis van ons eigen religieus achterland. Wie de ‘oude’ kerkelijke kalender niet meer kent, snapt niet veel meer over de manier waarop wij in Europa onze tijd indelen: in jaren na de geboorte van Christus, in de zeven dagen van het scheppingsverhaal uit Genesis, het weekend als combinatie tussen het Joodse sjabbat en de christelijke zondag, met Kerstmis, Pasen, Hemelvaart en Pinksteren. De kerk schudt op haar grondvesten door ontkerkelijking. Kerken lijken geen maatschappelijke relevantie meer te hebben, en steeds minder mensen hebben er geld voor over.

Meer dan kommer en kwel

Toch ervaar ik als cultuurtheoloog ook meer dan louter kommer en kwel. Noem me een optimist, maar ik zie iets moois glimmen in deze religieuze onkunde. Onbekend maakt vaak ongeliefd, maar nog vaker sexy. Laatmodernisten die Pasen ‘Het Feest Met De Eieren’ noemen, zijn vaak bijzonder geïntrigeerd door het onbekende, christelijke ‘Geheim Van Pasen’. Ik bedoel dit niet evangeliserend (geen zieltjeswinnerij, geen bekeringsdrang), maar als een mysterie dat wij als laatsten der christelijke Mohikanen in ons midden gevonden hebben. Dan Browns meest succesvolle boeken spelen niet voor niets zich af tegen de achtergrond van de eeuwenoude catholica. Er zit in ons opnieuw-geheime christendom een bron van inspiratie en uitdaging.

Het geheim van God, dat wij met Pasen vieren, zit ook in de geverfde schalen van de paaseitjes.

P.S. Die eieren en die konijnen c.q. hazen zijn pagane vruchtbaarheidssymbolen.

Bron: Deze column is gepubliceerd in Schoolbestuur en op Credible.nl.