South Park meets Thunderbird, zo zou je Team America van Matt Stone en Trey Parker kunnen omschrijven. Amerikaanse macho’s rammen als olifanten door de Arabische porseleinkast, terwijl de tandeloze Verenigde Naties dictators slechts straft met een ‘echt, echt, echt, hele, hele zware waarschuwing’. Stone en Parker leveren een stevig stuk film- en maatschappijkritiek. Heerlijk om naar te kijken, goed om over na te denken.

Veel mensen kunnen zich nog de serieThunderbirds (uit de overzichtelijke jaren zestig) herinneren, waarin poppetjes aan duidelijk zichtbare touwtjes met beschamende houterige bewegingen elke keer de wereld redden. Stone en Parker doen er in Team America een schepje bovenop: zij proberen niet eens de schijn hoog te houden, en parodiëren naar hartenlust de oermoeder van het poppengenre.

Bovenop deze (en talloze andere) visuele grappen en verwijzingen naar andere films stapelen de bedenkers van de animatieserieSouth Park een flinke dosis maatschappijkritiek. South Park is een Amerikaanse tekenfilm-sitecom met een grote reputatie op het gebied van grove, surrealistische en vaak inktzwarte humor op het gebied van religie, politiek, geweld, misbruik, seksualiteit en psychische aandoeningen. Hoewel grofheid het handelsmerk van Parker en Stone is, is hun maatschappijkritiek meestal vlijmscherp en hun morele standpunt genuanceerd.

Amerikaans machismo

Dit is zeker ook het geval in Team America. Een paar Amerikaanse helden beschouwt zich als een wereldwijde politiemacht, die zonder overleg met wie dan ook, en zonder tegen iemand verantwoording af te hoeven leggen, wereldwijd kan ingrijpen in de War on terror. De Amerikaanse Thuinderbird-macho’s slopen de Eiffeltoren, de Arc de Triomf, het Louvre, de Grote Piramide en de Sfinx om enkele lichtbewapende terroristen te arresteren, of liever gewoon executeren. Van alle locaties in de film (Parijs, Caïro, Panama, Noord-Korea) wordt aangegeven wat de ligging is ten opzichte van de Verenigde Staten. Een knap stukje Americanocentrisme, Amerika als stralend middelpunt van de wereld.

Tandeloze VN

Tegenover deze orgie van buitenproportioneel geweld staat de tandeloze Verenigde Naties. Als de vertegenwoordiger van de VN, de bekende politicus Hans Blix, aan de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-Il vraagt om toegang tot zijn paleizen, voert hij hem aan de haaien. Blix waarschuwt Kim dat als hij niet meewerkt aan de inspecties dat de VN hem zal treffen met ‘echt, echt, echt, hele, hele zware waarschuwing’. Kim is unimpressed.

Stereotypes

In South Park lieten Stone en Parker al zien dat ze ware kunstenaars zijn in het bekritiseren van stereotyperingen. Hun vaste formule bestaat uit het uitvergroten van deze clichés tot onhoudbare proporties. In Team America eten alle Fransozen de hele dag croissants, en spelen Zuid-Amerikanen doorlopend op excentrieke muziekinstrumenten. Maar Stone en Parker overtreffen zichzelf in het belachelijk maken van de ‘Hollywood-Arabier’. Enkele uitzonderingen daargelaten wonen er volgens de Westerse filmindustrie geen moslims in Maleisië of Indonesië, noch in Europa of Amerika. De enige moslims in Westerse landen bestaan dan uit immigranten, die hun minderwaardige geloof nog niet achter zich hebben kunnen laten, en daarom eigenlijk gevaarlijk zijn. Ook wordt voor het gemak vergeten dat behalve een moslimmeerderheid het Midden-Oosten ook 15 miljoen Arabische christenen kent.

Arabier = moslim = terrorist

In Hollywood spreken alle moslims vloeiend Arabisch, roepen ze voortdurend de naam van Allah aan en zijn ze vaak gekleed in een kafeyah (mannen) of gesluierd (vrouwen). Bovendien elke moslim/Arabier geassocieerd met terrorisme. The gewelddadige acties van een kleine minderheid van moslim terroristen worden uitvergroot tot een niveau waarop ze de enige vertegenwoordigers van deze groep zijn. Een groot aantal Hollywoodfilms schilderen Arabieren/moslims af als moordenaars: Air Force One (1997), The Siege (1998), Rules of Engagement (200) en Black Hawk Down (2001) om maar een paar te noemen. In Team America spreken alle Arabieren/moslims/terroristen een soort koeterwaals-Arabisch, ligt achter elke herberg een harem-bordeel, zijn de Arabische steden sinds de Middeleeuwen niet veranderd, heeft elke Arabier een pluizige, stoffige baard gecombineerd met een theedoek-als-hoofddeksel, en hoedt iedereen geiten dan wel kamelen.

Stone en Parker leveren een stevig stuk film- en maatschappijkritiek. Heerlijk om naar te kijken, goed om over na te denken.

Bron: Deze recensie is verschenen op KFA-Filmbeschouwing.nl.