Televisieseries

South Park’s Vagevuur


Het vagevuur, ergens tussen hemel en aarde, beleeft een verrassende comeback. De wachtkamer van de eeuwigheid is door de moderne theologie nogal genegeerd, evenals de hel, ten gunste van de hemel (eventueel op aarde). South Park localiseert hetPurgatorium in een vliegtuig dat nooit opstijgt.

South Park is een Amerikaanse tekenfilm-sitecom met een grote reputatie op het gebied van grove, surrealistische en vaak inktzwarte humor op het gebied van religie, politiek, geweld, misbruik, seksualiteit en psychische aandoeningen. De serie wordt gemaakt door Trey Parker en Matt Stone, die ook de stemmen voor hun rekening nemen. Het verhaal draait rond een groepje kinderen, Stan Marsh, Kyle Broflovski, Eric Cartman en Kenny McCormick, die de meest bizarre avonturen beleven in het imaginaire bergstadje South Park. Hoewel grofheid het handelsmerk van Parker en Stone is, is hun maatschappijkritiek meestal vlijmscherp en hun morele standpunt genuanceerd.

Religieuze satire

South Park schuwt de religieuze satire niet. Jezus is een van de inwoners van South Park en neemt het geregeld op tegen zijn aartsrivaal Satan. God wordt voorgesteld als een pratend vogelbekdier (“wat mooi is in de ogen van de mensen, is niet mooi in de ogen van God”). Andere religieuze onderwerpen zijn: wenende madonnabeelden (Bloody Mary), fundamentalistisch atheïsme (Go, God, Go 1 en 2), religieuze intolerantie en vrijheid van meningsuiting (Cartoon Wars 1 en 2) en terrorisme (Imaginationland 1, 2 en 3). Kyle , een van de hoofdrolspelers, is een expliciet joodse jongen. In enkele van de betere afleveringen wordt antisemitisme op een briljante manier belachelijk gemaakt, meestal door het tot in extreme doorvoeren van racistische vooroordelen (The Passion of the JewGinger KidsTwo Days Before the Day After Tomorrow en Jewbilee).

‘Pulgatorium’

In de aflevering Dead Celebrities wordt Kyle’s broer Ike geconfronteerd met visioenen van overleden beroemdheden, waaronder Michael Jackson. Dit subplot is natuurlijk een vette knipoog naar de film Signs: “I see dead people”. De overledenen kunnen geen rust vinden omdat Jackson “wil worden wat hij altijd geweest is”: een blank meisje. Pas als hij ‘rust’ vindt, kan de hele groep ‘oversteken’. De stewardesse meldt de inzittenden dat het om het ‘purgatorium’ gaat. Stone en Parker beelden hun postmoderne vagevuur als een ‘vliegtuig dat op de startbaan staat, klaar om op te stijgen’, maar dat feitelijke nooit doet. De vliegtuigmaatschappijen waren overigens al eerder onderwerp van satire (The Entity). En het is verboden naar de wc te gaan. De Katechismus van de Katholieke Kerk vat aangaande het ‘vagevuur’ als volgt samen: “Elke zonde, ook een dagelijkse, brengt een ongezonde gehechtheid aan de schepselen met zich mee. Deze gehechtheid heeft een loutering nodig, hetzij hier op aarde, hetzij na de dood in de toestand die vagevuur genoemd wordt. Deze straf moeten niet beschouwd worden als een soort wraakneming die God van buitenaf oplegt, maar als iets wat uit de aard van de zonde zelf voortvloeit.” (1472)

Hunkering

South Park weet heel knap de hunkering naar de hemel te visualiseren. Zoals iedereen de ‘verschrikking’ van de vliegtuigmaatschappijen (of die van bus, trein of metro) heeft moeten meemaken, zo wacht de mens (meer of minder gelovig) ongeduldig op de uiteindelijke verlossing. Tot dat moment moet de mens lijden, en de moderne mens lijdt niet (meer) aan honger, dorst of oorlogsgeweld, maar aan wachten. Wachten betekent niet-actief zijn, het heft uit handen moeten geven, afhankelijk zijn, berusten, de ziel in lijdzaamheid bezitten… kortom alles waar ons moderne efficiency-denken tegen in opstand komt. South Parkgeeft aan het oude katholieke begrip van het vagevuur een nieuwe vormgeving, maar het smachten naar de verlossing blijft.

Zonden

Het idee van het purgatorium is dat mensen hun zonden kunnen uitboeten voor ze naar de hemel gaan. Stone en Parker herdefiniëren de oude zonde van ‘eerzucht’, ‘hebzucht’, ‘luiheid’ enzovoorts in het begrip van een ‘niet-afgerond leven’. Zonden zijn zaken die je aan de aarde binden. Net zoals de KKK stelt, wordt het verblijf in het vagevuur niet voorgesteld als een straf van een wrekende God, maar wordt deze straf door de mens zelf bewerkstelligt: omdat hij zijn aardse leven en diens onvolmaaktheden niet kan loslaten. Jackson kan nuiet naar de hemel, omdat hij zijn leven niet heeft kunnen afronden. Het purgatorium volgens South Park is dus een plek om je geleefde leven te analyseren en te verwerken. Pas als je een ‘heel mens’ geworden bent, kan je de eeuwigheid binnengaan.

Als Jackson eindelijk rust heeft, stijgt het vliegtuig op en landt… in de hel, want het evangelie van South Park leert dat alleen Mormonen in de hemel komen (Probably). Waarvan akte.

Bron: Dit artikel is gepubliceerd op Isidorusweb.nl.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s