De popster Matisyahu lijkt op een combinatie tussen een stereotypische rabbijn (zwarte hoed en jas, en een lange krullende baard) en de zoveelste reïncarnatie van de Godfather van de Raggae Bob Marley. Hij doorspekt zijn Engelstalige muziek (inmiddels goed voor diverse gouden platen) met Hebreeuws en Jiddisch.

De naam ‘Matisyahu’ wordt uitgesproken als “Mātis-yāhoe” en is de Jiddische variant van de bijbelse naam ‘Mattheus’. ‘Mattheus’ betekent letterlijk ‘geschenk van God’ en verwijst – volgens de zanger zelf – naar de Hasmoneaanse leider ‘Mattathias’ die de joodse opstand tegen het Seleucidische koninkrijk begon in de tweede eeuw voor Christus. Deze zogenaamde. De bijbelboeken 1 en 2 Maccabeeën zijn in het Grieks geschreven, vandaar de Griekse versie van Mattheus, ‘Marrarthias’. Matisyahu seculiere naam is Matthew Paul Miller. Zijn joodse naam die hij ontving bij zijn besnijdenis, is verloren gegaan. Tijdens zijn verblijf op een Torah-leerschool werd aangenomen dat ‘Matisyahu’ zijn religieuze naam moest zijn vanwege de overeenkomst tussen ‘Matisyahu’ en ‘Mattheus’. Een paar jaar geleden dook zijn ‘besnijdeniscertificaat’ op en het bleek dat hij de naam ‘Feivish Hershel’ had gekregen. Hij blijft echter zijn ‘Godsgeschenk’ dragen.

God is in alles en allen

Matisyahu is aanhanger van het zogenaamde ‘Hassidische Judaïsme’. Dit speciale soort jodendom wordt gekenmerkt door twee fundamentele concepten: (1) religieus panentheism (de alomtegenwoordigheid van God in de kosmos als zijn schepping) en (2) het idee van de ‘Devekut’ oftewel de mystieke relatie tussen God en mens. “Man,” aldus ‘de Besht’ (Hassidisme-oprichter Israel ben Eliezer), “moet altijd onthouden dat God alomtegenwoordig is en altijd met hem. God is – zo gezegd – de meest subtiele materie, materie die overal in doordringt. De mens moet zich realiseren dat als hij naar materiële objecten kijkt, dat hij in werkelijkheid naar de afbeelding van de Godheid kijkt, welke in alle dingen present is.”

Religieuze inspiratie

Ook Matisyahu’s teksten zijn sterk religieus geïnspireerd. Tegenover journalisten zei hij eens: “Al mijn songs zijn beïnvloed en geïnspireerd door de kennis die mijzelf inspireert. Ik wil dat mijn muziek betekenis heeft, in staat is om mensen te raken en hen te laten nadenken. Muziek raakt de mens op een hele diepe plek en spreekt tot ons op een manier dat normale woorden niet kunnen doen.” Matisyuha speelt niet op vrijdagavonden, aangezien de joodse Sabbath op vrijdag bij zonsondergang begint.

Een paar voetnoten bij Matisyahu’s ‘King without a Crown’:

  • G-d. Joden spreken uit eerbied Gods naam niet uit. In plaats van de Godsnaam ‘Jahweh’ schrijven ze ‘JHWH’ en spreken ze ‘adonai’ (‘heer’) uit. In het Engels wordt ‘God’ dan ‘G-d’.
  • Hashem. Een van de namen die aan God gegeven wordt. Letterlijk betekent het ‘Dé Naam (van God)’. Volgens de Talmud (het meest invloedrijke joodse werk na de Torah – het christelijke ‘Oude Testament’) dient er een ‘hek rond de Torah geplaatst te worden’. Dit betekent dat de zorg om geen overtredingen te begaan tegen Gods heilige wet, dat je je eigen mogelijke overtredingen altijd een stap vóór moet zijn. Waar joden in religieuze teksten ‘adonai’ uitspreken in plaats van ‘JHWH’, gebruiken ze in profane (pop)teksten bijvoorbeeld ‘Hashem’. Op die manier kom je niet in de verleiding om toch de Godsnaam zelf uit te spreken.
  • Moshiach. De door de joden verwachte Messias. Betekent letterlijk ‘Dé Gezalfde’. In de meest christelijke titel voor Jezus, ‘Christus’, vinden we dezelfde betekenis. ‘Christos’ is Grieks voor ‘Gezalfde’.

Bron: Deze ‘popexegese’ is eerder gepubliceerd op het weblog Geert-Meike.nl van de Katholieke Theologische Universiteit (KTU) te Utrecht.